Burun estetiği sonrası şişlik ne zaman iner?

Burun estetiği (rinoplasti) sonrası iyileşme iki ayrı takvimle ilerler. Hızlı olanı ilk iki haftayı kapsar: atel, morluklar, ağır bir nezledeki gibi tıkalı bir burun ve işe döndüğün gün. Yavaş olanı yaklaşık bir yıl sürer; bu sürede şişlik yavaş yavaş iner, burun ucu ise hiç acele etmez. Hangi takvimde olduğunu bilirsen, olan biten seni çok daha az endişelendirir.

Her şeyden önce bir kural. Her cerrahın kendi yöntemi var, kullandığımız kaynakların da öyle. Birbirlerinden ayrıldıkları her yerde bunu sana söylüyoruz. Her durumda önce kendi cerrahının yazılı talimatları gelir.

İlk iki hafta

Büyük olasılıkla ağzından nefes alarak uyanacaksın.¹² Bazı cerrahlar burnun içine tampon koyar ve ertesi sabah ya da bir iki gün sonra çıkarır;³⁴ bazıları ise tampon kullanmaz, ABD'de yayımlanmış bir klinik kılavuz da tamponun rutin olarak kullanılmamasını öneriyor.⁵ Her iki durumda da ağız kuruluğu,² ilk bir iki gün biraz kanama ve 10 ila 14 gün boyunca ağır bir nezledeki gibi tıkalı hissedilen bir burun bekle.⁶³

Şiddetli ağrı beklenmez; olursa cerrahına en kısa sürede ulaş.⁴ Asıl göze çarpan morluklardır: bir çalışmada göz altındaki morluk ilk gün, üst göz kapağındaki ise üçüncü gün en yoğun haline ulaştı⁷ ve morlukların çoğu yaklaşık üç hafta içinde solar.¹

Atel genellikle 7. gün civarında çıkarılır, ama kaynaklarda 6 günden 2 haftaya kadar farklı süreler geçiyor.¹⁴² Açık teknikle ameliyat olduysan, burun delikleri arasındaki köprüde (kolumella) bulunan küçük dikişler yaklaşık 5 ila 10 gün sonra alınır.⁶⁴ Çoğu kişi bir ila iki hafta sonra masa başı işine döner; bazı kaynaklar üç haftaya kadar diyor, bedensel güç isteyen işlere dönmek ise daha uzun sürer.¹³⁴⁶

Burnun oturması zaman alır

Atel çıktığında farkı göreceksin, ama burnun hâlâ şiş olacak.⁸¹ Bu beklenen bir durum. Küçük bir üç boyutlu (3D) görüntüleme çalışması, şişliğin (ödemin) yaklaşık üçte ikisinin birinci ayda, %95'inin altıncı ayda, %97,5'inin de bir yılda indiğini buldu.⁹ En geç oturan bölge burun ucudur, özellikle açık teknikten sonra.⁸ İlk yıl boyunca şişlik gelip gidebilir ve çoğu zaman sabahları daha belirgindir.¹⁰

İlk dönemde şişlik inerken burun eğri ya da asimetrik görünebilir; Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği'nin (ASPS) aktardığı bir cerrah, bunun bir yıl sonra düzeldiğini söylüyor.⁸ Cerrahlar nihai sonucu yaklaşık bir yıl sonraya koyuyor, İngiliz Estetik Plastik Cerrahlar Derneği (BAAPS) ise 12 ila 18 ay diyor.¹⁰⁶ Bir gün revizyon ameliyatı gerekirse bile, bunun ancak 6 ila 12 ay ya da daha uzun bir süre sonra konuşulmasının nedeni de bu.⁴

Beklemeye gelmeyen belirtiler

Bazı belirtiler hemen acil yardım gerektirir: göğüs ağrısı ya da nefes darlığı, özellikle baldırın da ağrıyor ve şişmişse;¹¹⁶ sana gösterilen ilk yardımı 15 ila 20 dakika uyguladıktan sonra durmayan kanama;¹² ya da görmende ani herhangi bir değişiklik (bu son derece nadirdir).¹³ Acil bir durumda Türkiye'de ve Avrupa Birliği'nin her yerinde 112'yi, Birleşik Krallık'ta 999'u, Rusya'da 103'ü ya da 112'yi ara.^1415161117 Azerbaycan'da ambulans için 103'ü ara, 103'e ulaşamazsan 112'yi.¹⁸¹⁹²⁰

Şu durumlarda cerrahını aynı gün ara: 38 °C ya da üzeri ateş, yeşil ve kötü kokulu akıntı, ağrı kesicilerin dindiremediği ağrı ya da giderek daha çok tıkanan ve ağrıyan bir burun. Sonuncusu, burnun orta bölmesinde boşaltılması gereken bir kan birikmesi, yani septum hematomu olabilir.²²¹ Bildirilmiş bir vakada, burun ameliyatından sonra gelişen bir beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçağı, burundan sulu akıntı ve şiddetli baş ağrısı ataklarıyla kendini gösterdi.²² Başka bir rapor, iki burun deliği arasındaki bölmeye yapılan septoplasti ameliyatından sonra böyle bir kaçağı çok nadir ama hayatı tehdit edebilecek bir durum olarak tanımlıyor; bu yüzden böyle bir şey fark edersen cerrahına en kısa sürede ulaş.²³²¹ Birleşik Krallık'a döndüysen ve cerrahına ulaşamıyorsan, kamu sağlık sistemi NHS'in 111 hattı doğru bakımı bulmana yardımcı olabilir.²⁴

Kaynakların ayrıştığı noktalar

Her iyileşmede üç soru mutlaka gündeme gelir ve cevaplar gerçekten değişir. Burun sümkürmek: NHS'e bağlı bir hastane 48 saatten sonra hafifçe sümkürmeye izin veriyor, başka kaynaklar ise atel çıkana kadar hiç sümkürmemeni ya da en az iki hafta boyunca sert sümkürmemeni söylüyor.¹²¹⁴ Burun kemerine oturan gözlük: bazı cerrahlar atel çıkar çıkmaz izin veriyor, bazıları iki ila altı ay beklemeni istiyor.⁴ Temaslı sporlar: altı haftadan tam bir yıla kadar farklı süreler öneriliyor.³⁴ Kendi cerrahının yazılı talimatları en çok burada önem taşıyor, o yüzden bu üçünü ameliyattan önce sor.

Ameliyattan sonra uçak yolculuğu

Ameliyat için yolculuk ediyorsan, NHS yüze yapılan estetik bir işlemden sonra 7 ila 10 gün uçmamayı öneriyor.²⁵ Birleşik Krallık hükümeti, genel anestezi aldıysan ameliyat olduğun ülkede en az 10 gün kalmayı planlamanı tavsiye ediyor²⁶ ve bazı NHS ve kulak burun boğaz (KBB) hasta broşürleri 14 gün diyor.²²¹ Burun estetiğinden sonra kan pıhtısı nadirdir; büyük bir çalışmada 55.000'i aşkın hastanın 111'inde görüldü.²⁷ Yine de uzun bir uçuş riski artırır.²⁵ Koridor tarafında oturmak, bol su içmek, uçuş sırasında yürümek ve önerildiyse kompresyon çorabı giymek yardımcı olur.²⁸

Yola çıkmadan önce seni ameliyat eden cerrah seni en az bir kez görmeli ve eve eksiksiz bir tıbbi raporla dönmelisin.²⁸²⁶ Standart seyahat sigortası, yurt dışında yaptırılan planlı ameliyatları genellikle kapsamaz.²⁹ Türkiye'de uluslararası hastalara hizmet veren sağlık tesislerinin, ameliyathanede yapılan işlemler için komplikasyon sigortası yaptırması zorunlu, o yüzden poliçeyi görmek istemekte fayda var.³⁰

Beklentiler üzerine birkaç söz

İngiliz cerrahların broşürü bunu sıcak ama açık bir dille söylüyor: burnundan kaynaklandığını düşündüğün duygusal ya da sosyal sorunları ameliyat tek başına çözmez.⁶ Çalışmalar ayrıca, görünüşle ilgili beden dismorfik bozukluğu düzeyine varan kaygının burun estetiği isteyenler arasında genel nüfusa göre daha sık görüldüğünü düşündürüyor, ancak tahminler çalışmadan çalışmaya çok değişiyor.³¹³² Bu kaygı gün boyu aklını meşgul ediyorsa, herhangi bir ameliyattan önce bunu hekiminle konuş.³³